Matemáticas II · Tema 2 · Sección 2.5

Ejercicios resueltos de series de Laurent

4 ejercicios resueltos paso a paso del tema 2 de Matemáticas II (Funciones de variable compleja). El enunciado está a la vista y la solución, plegada: intenta cada ejercicio antes de abrirla.

Ejercicio 1

Dificultad: Básico

Encontrar la serie de Laurent de f(z)=1z2−4f(z) = \frac{1}{z^2-4} alrededor del punto z=0z = 0.

Ver solución paso a paso5 pasos
  1. Paso 1
    Factorizar el denominador

    f(z)=1z2−4=1(z−2)(z+2)f(z) = \frac{1}{z^2-4} = \frac{1}{(z-2)(z+2)}

  2. Paso 2
    Descomposición en fracciones parciales

    1(z−2)(z+2)=Az−2+Bz+2\frac{1}{(z-2)(z+2)} = \frac{A}{z-2} + \frac{B}{z+2}

    1=A(z+2)+B(z−2)1 = A(z+2) + B(z-2)

    Para z=2z = 2: 1=4A⇒A=141 = 4A \Rightarrow A = \frac{1}{4}

    Para z=−2z = -2: 1=−4B⇒B=−141 = -4B \Rightarrow B = -\frac{1}{4}

    f(z)=1/4z−2−1/4z+2=14(1z−2−1z+2)f(z) = \frac{1/4}{z-2} - \frac{1/4}{z+2} = \frac{1}{4}\left(\frac{1}{z-2} - \frac{1}{z+2}\right)

  3. Paso 3
    Expandir cada término para ∣z∣<2|z| < 2

    Para 1z−2=−12−z=−1211−z2\frac{1}{z-2} = -\frac{1}{2-z} = -\frac{1}{2}\frac{1}{1-\frac{z}{2}}:

    =−12∑n=0∞(z2)n=−∑n=0∞zn2n+1= -\frac{1}{2}\sum_{n=0}^{\infty} \left(\frac{z}{2}\right)^n = -\sum_{n=0}^{\infty} \frac{z^n}{2^{n+1}}

    Para 1z+2=12+z=1211+z2\frac{1}{z+2} = \frac{1}{2+z} = \frac{1}{2}\frac{1}{1+\frac{z}{2}}:

    =12∑n=0∞(−1)n(z2)n=∑n=0∞(−1)nzn2n+1= \frac{1}{2}\sum_{n=0}^{\infty} (-1)^n\left(\frac{z}{2}\right)^n = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{(-1)^n z^n}{2^{n+1}}

  4. Paso 4
    Combinar los resultados

    f(z)=14[−∑n=0∞zn2n+1−∑n=0∞(−1)nzn2n+1]f(z) = \frac{1}{4}\left[-\sum_{n=0}^{\infty} \frac{z^n}{2^{n+1}} - \sum_{n=0}^{\infty} \frac{(-1)^n z^n}{2^{n+1}}\right]

    =−14∑n=0∞zn2n+1[1+(−1)n]= -\frac{1}{4}\sum_{n=0}^{\infty} \frac{z^n}{2^{n+1}}[1 + (-1)^n]

  5. Paso 5
    Simplificar usando 1+(−1)n1 + (-1)^n

    1+(−1)n={2si n es par0si n es impar1 + (-1)^n = \begin{cases} 2 & \text{si } n \text{ es par} \\ 0 & \text{si } n \text{ es impar} \end{cases}

    Para n=2kn = 2k: z2k22k+1⋅2=z2k4k\frac{z^{2k}}{2^{2k+1}} \cdot 2 = \frac{z^{2k}}{4^k}, luego

    f(z)=−14∑k=0∞z2k4kf(z) = -\frac{1}{4}\sum_{k=0}^{\infty} \frac{z^{2k}}{4^k}

    =−14∑k=0∞(z24)k=−14⋅11−z24=−14−z2=1z2−4= -\frac{1}{4}\sum_{k=0}^{\infty} \left(\frac{z^2}{4}\right)^k = -\frac{1}{4} \cdot \frac{1}{1-\frac{z^2}{4}} = -\frac{1}{4-z^2} = \frac{1}{z^2-4} ✓\checkmark

    La serie de Laurent válida para ∣z∣<2|z| < 2 es la siguiente. No tiene potencias negativas: es la serie de Taylor, porque ff es analítica en ∣z∣<2|z| < 2.

    f(z)=−14−z216−z464−⋯=−14∑k=0∞z2k4kf(z) = -\frac{1}{4} - \frac{z^2}{16} - \frac{z^4}{64} - \cdots = -\frac{1}{4}\sum_{k=0}^{\infty} \frac{z^{2k}}{4^k}

Ejercicio 2

Dificultad: Intermedio

Desarrollar f(z)=z(z−1)2(z+2)f(z) = \frac{z}{(z-1)^2(z+2)} en serie de Laurent alrededor de z=1z = 1.

Ver solución paso a paso6 pasos
  1. Paso 1
    Descomposición en fracciones parciales

    z(z−1)2(z+2)=Az−1+B(z−1)2+Cz+2\frac{z}{(z-1)^2(z+2)} = \frac{A}{z-1} + \frac{B}{(z-1)^2} + \frac{C}{z+2}

    z=A(z−1)(z+2)+B(z+2)+C(z−1)2z = A(z-1)(z+2) + B(z+2) + C(z-1)^2

  2. Paso 2
    Determinar los coeficientes

    Para z=1z = 1: 1=B(3)⇒B=131 = B(3) \Rightarrow B = \frac{1}{3}

    Para z=−2z = -2: −2=C(−3)2=9C⇒C=−29-2 = C(-3)^2 = 9C \Rightarrow C = -\frac{2}{9}

    Para el coeficiente AA, comparamos coeficientes de z2z^2:

    0=A+C⇒A=−C=290 = A + C \Rightarrow A = -C = \frac{2}{9}

  3. Paso 3
    Verificar la descomposición

    f(z)=2/9z−1+1/3(z−1)2−2/9z+2f(z) = \frac{2/9}{z-1} + \frac{1/3}{(z-1)^2} - \frac{2/9}{z+2}

  4. Paso 4
    Expandir alrededor de z=1z = 1

    Sea w=z−1w = z - 1, entonces z=w+1z = w + 1 y z+2=w+3z + 2 = w + 3.

    f(z)=2/9w+1/3w2−2/9w+3f(z) = \frac{2/9}{w} + \frac{1/3}{w^2} - \frac{2/9}{w+3}

  5. Paso 5
    Expandir el último término

    1w+3=1311+w3=13∑n=0∞(−1)n(w3)n\frac{1}{w+3} = \frac{1}{3}\frac{1}{1+\frac{w}{3}} = \frac{1}{3}\sum_{n=0}^{\infty}(-1)^n\left(\frac{w}{3}\right)^n para ∣w∣<3|w| < 3

    =13∑n=0∞(−1)nwn3n=∑n=0∞(−1)nwn3n+1= \frac{1}{3}\sum_{n=0}^{\infty}\frac{(-1)^n w^n}{3^n} = \sum_{n=0}^{\infty}\frac{(-1)^n w^n}{3^{n+1}}

  6. Paso 6
    Serie de Laurent completa

    f(z)=1/3(z−1)2+2/9z−1−29∑n=0∞(−1)n(z−1)n3n+1f(z) = \frac{1/3}{(z-1)^2} + \frac{2/9}{z-1} - \frac{2}{9}\sum_{n=0}^{\infty}\frac{(-1)^n (z-1)^n}{3^{n+1}}

    =1/3(z−1)2+2/9z−1−∑n=0∞2(−1)n(z−1)n9⋅3n+1= \frac{1/3}{(z-1)^2} + \frac{2/9}{z-1} - \sum_{n=0}^{\infty}\frac{2(-1)^n (z-1)^n}{9 \cdot 3^{n+1}}

    =13(z−1)2+29(z−1)−227∑n=0∞(−1)n(z−1)n3n= \frac{1}{3(z-1)^2} + \frac{2}{9(z-1)} - \frac{2}{27}\sum_{n=0}^{\infty}\frac{(-1)^n (z-1)^n}{3^n}

    La serie converge en el anillo 0<∣z−1∣<30 < |z-1| < 3.

Ejercicio 3

Dificultad: Avanzado

Encontrar todos los desarrollos de Laurent posibles para f(z)=1z(z−2)f(z) = \frac{1}{z(z-2)} en diferentes regiones del plano complejo.

Ver solución paso a paso6 pasos
  1. Paso 1
    Identificar las singularidades

    f(z)=1z(z−2)f(z) = \frac{1}{z(z-2)} tiene polos simples en z=0z = 0 y z=2z = 2.

  2. Paso 2
    Descomposición en fracciones parciales

    1z(z−2)=Az+Bz−2\frac{1}{z(z-2)} = \frac{A}{z} + \frac{B}{z-2}

    1=A(z−2)+Bz1 = A(z-2) + Bz

    Para z=0z = 0: 1=−2A⇒A=−121 = -2A \Rightarrow A = -\frac{1}{2}

    Para z=2z = 2: 1=2B⇒B=121 = 2B \Rightarrow B = \frac{1}{2}

    f(z)=−12z+12(z−2)=12(1z−2−1z)f(z) = -\frac{1}{2z} + \frac{1}{2(z-2)} = \frac{1}{2}\left(\frac{1}{z-2} - \frac{1}{z}\right)

  3. Paso 3
    Región I: 0<∣z∣<20 < |z| < 2

    En esta región expandimos 1z−2\frac{1}{z-2}:

    1z−2=−12−z=−1211−z2=−12∑n=0∞(z2)n\frac{1}{z-2} = -\frac{1}{2-z} = -\frac{1}{2}\frac{1}{1-\frac{z}{2}} = -\frac{1}{2}\sum_{n=0}^{\infty}\left(\frac{z}{2}\right)^n

    f(z)=12[−12∑n=0∞(z2)n−1z]f(z) = \frac{1}{2}\left[-\frac{1}{2}\sum_{n=0}^{\infty}\left(\frac{z}{2}\right)^n - \frac{1}{z}\right]

    =−12z−14∑n=0∞zn2n=−12z−14−z8−z216−⋯= -\frac{1}{2z} - \frac{1}{4}\sum_{n=0}^{\infty}\frac{z^n}{2^n} = -\frac{1}{2z} - \frac{1}{4} - \frac{z}{8} - \frac{z^2}{16} - \cdots

  4. Paso 4
    Región II: ∣z∣>2|z| > 2

    En esta región expandimos tanto 1z\frac{1}{z} como 1z−2\frac{1}{z-2}:

    1z−2=1z11−2z=1z∑n=0∞(2z)n=∑n=0∞2nzn+1\frac{1}{z-2} = \frac{1}{z}\frac{1}{1-\frac{2}{z}} = \frac{1}{z}\sum_{n=0}^{\infty}\left(\frac{2}{z}\right)^n = \sum_{n=0}^{\infty}\frac{2^n}{z^{n+1}}

    f(z)=12[∑n=0∞2nzn+1−1z]f(z) = \frac{1}{2}\left[\sum_{n=0}^{\infty}\frac{2^n}{z^{n+1}} - \frac{1}{z}\right]

    =12[1z+2z2+4z3+⋯−1z]= \frac{1}{2}\left[\frac{1}{z} + \frac{2}{z^2} + \frac{4}{z^3} + \cdots - \frac{1}{z}\right]

    =12[2z2+4z3+8z4+⋯ ]=1z2+2z3+4z4+⋯= \frac{1}{2}\left[\frac{2}{z^2} + \frac{4}{z^3} + \frac{8}{z^4} + \cdots\right] = \frac{1}{z^2} + \frac{2}{z^3} + \frac{4}{z^4} + \cdots

    =∑n=2∞2n−2zn=∑n=2∞1zn⋅22−n= \sum_{n=2}^{\infty}\frac{2^{n-2}}{z^n} = \sum_{n=2}^{\infty}\frac{1}{z^n \cdot 2^{2-n}}

  5. Paso 5
    Región III: 0<∣z−2∣<20 < |z-2| < 2 (alrededor de z=2z = 2)

    Sea w=z−2w = z - 2, entonces z=w+2z = w + 2:

    f(z)=1(w+2)w=12w11+w2f(z) = \frac{1}{(w+2)w} = \frac{1}{2w}\frac{1}{1+\frac{w}{2}}

    =12w∑n=0∞(−1)n(w2)n=12w∑n=0∞(−1)nwn2n= \frac{1}{2w}\sum_{n=0}^{\infty}(-1)^n\left(\frac{w}{2}\right)^n = \frac{1}{2w}\sum_{n=0}^{\infty}\frac{(-1)^n w^n}{2^n}

    =∑n=0∞(−1)nwn−12n+1=12w−14+w8−w216+⋯= \sum_{n=0}^{\infty}\frac{(-1)^n w^{n-1}}{2^{n+1}} = \frac{1}{2w} - \frac{1}{4} + \frac{w}{8} - \frac{w^2}{16} + \cdots

  6. Paso 6
    Resumen de las tres expansiones
    • Región 0<∣z∣<20 < |z| < 2: f(z)=−12z−14−z8−z216−⋯f(z) = -\frac{1}{2z} - \frac{1}{4} - \frac{z}{8} - \frac{z^2}{16} - \cdots
    • Región ∣z∣>2|z| > 2: f(z)=1z2+2z3+4z4+⋯f(z) = \frac{1}{z^2} + \frac{2}{z^3} + \frac{4}{z^4} + \cdots
    • Región 0<∣z−2∣<20 < |z-2| < 2: f(z)=12(z−2)−14+z−28−⋯f(z) = \frac{1}{2(z-2)} - \frac{1}{4} + \frac{z-2}{8} - \cdots

Ejercicio 4

Dificultad: Experto

Clasificar la singularidad de f(z)=ez−1−zz3f(z) = \frac{e^z - 1 - z}{z^3} en z=0z = 0 y encontrar su serie de Laurent.

Ver solución paso a paso6 pasos
  1. Paso 1
    Usar la serie de Taylor de eze^z

    ez=1+z+z22!+z33!+z44!+⋯e^z = 1 + z + \frac{z^2}{2!} + \frac{z^3}{3!} + \frac{z^4}{4!} + \cdots

    Por tanto: ez−1−z=z22!+z33!+z44!+⋯e^z - 1 - z = \frac{z^2}{2!} + \frac{z^3}{3!} + \frac{z^4}{4!} + \cdots

  2. Paso 2
    Calcular f(z)f(z)

    f(z)=ez−1−zz3=z22!+z33!+z44!+⋯z3f(z) = \frac{e^z - 1 - z}{z^3} = \frac{\frac{z^2}{2!} + \frac{z^3}{3!} + \frac{z^4}{4!} + \cdots}{z^3}

    =z2z3⋅12!+z3z3⋅13!+z4z3⋅14!+⋯= \frac{z^2}{z^3} \cdot \frac{1}{2!} + \frac{z^3}{z^3} \cdot \frac{1}{3!} + \frac{z^4}{z^3} \cdot \frac{1}{4!} + \cdots

    =1z⋅12+16+z24+z2120+⋯= \frac{1}{z} \cdot \frac{1}{2} + \frac{1}{6} + \frac{z}{24} + \frac{z^2}{120} + \cdots

  3. Paso 3
    Serie de Laurent

    f(z)=12z+16+z24+z2120+z3720+⋯f(z) = \frac{1}{2z} + \frac{1}{6} + \frac{z}{24} + \frac{z^2}{120} + \frac{z^3}{720} + \cdots

    =12z+∑n=0∞zn(n+3)!= \frac{1}{2z} + \sum_{n=0}^{\infty} \frac{z^n}{(n+3)!}

  4. Paso 4
    Clasificación de la singularidad

    La serie de Laurent tiene solo un término con potencia negativa: 12z\frac{1}{2z} (coeficiente a−1=12a_{-1} = \frac{1}{2}).

    Por tanto, z=0z = 0 es un polo simple.

  5. Paso 5
    Cálculo del residuo

    Res(f,0)=a−1=12\text{Res}(f, 0) = a_{-1} = \frac{1}{2}

  6. Paso 6
    Verificación usando L'Hôpital

    Alternativamente, podemos verificar:

    lim⁡z→0z⋅f(z)=lim⁡z→0ez−1−zz2\lim_{z \to 0} z \cdot f(z) = \lim_{z \to 0} \frac{e^z - 1 - z}{z^2}

    Aplicando L'Hôpital dos veces:

    =lim⁡z→0ez−12z=lim⁡z→0ez2=12= \lim_{z \to 0} \frac{e^z - 1}{2z} = \lim_{z \to 0} \frac{e^z}{2} = \frac{1}{2}

    Como este límite existe y es finito (no cero), confirma que z=0z = 0 es un polo simple con residuo 12\frac{1}{2}.